Onaj koji je svrgnuo diktatora: kakvim je bio za života mitropolit Crne Gore

Kolaž/Ridus.ru

Amfilohije je dostojan naslednik svojih svetih predaka.

U Crnoj Gori, Srbiji i Republici Srpskoj, ujutro 30. oktobra, nastupio je jedan od najtragičnijih dana, ne samo u 2020. godini, već u celoj novijoj srpskoj istoriji. Bogu se predstavio mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije Radović, čovek koji je svojim ličnim zalaganjem pomogao pri obnovi pravoslavlja u Crnoj Gori i odneo pobedu nad 75-godišnjim političkim režimom u Crnoj Gori i 30-godišnjom vladavinom poslednjeg diktatora jugoistočne Evrope – Mila Đukanovića.

Srpski vernici su u njemu videli najautoritativnijeg episkopa Srpske pravoslavne crkve (SPC) i smatrali ga najuticajnijom ličnošću u SPC, posle arhiepiskopa novosadskog Irineja Bulovića.

Amfilohije Radović rođen je 7. januara 1938. godine u selu Bare Radovićá u Donjoj Morači (opština Kolašin u Crnoj Gori) od oca Ćira i majke Mileve (rođene Bakić); na krštenju je dobio ime Risto.

Osnovnu školu završio je pri manastiru Morača. Školu je pohađao u malom crnogorskom gradu (mada su tamo svi gradovi mali) Baru, u manastiru Morača. 1958. godine završio je beogradsku bogosloviju. 1962. godine diplomirao je na Bogoslovskoj akademiji Svetog Save u Beogradu; studirao je i na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, smer klasična filologija, a zatim u Bernu (Švajcarska) i u Rimu.

© AP/TASS

Godine 1967, u Atini, od strane mitropolita kefalonijskog Prokopija biva postrižen u monaštvo i dobija ime Amfilohije. On ga je 1968. godine rukopoložio u čin sveštenika u gradu Argostoli (Grčka), iste godine je uzdignut do čina arhimandrita. U periodu od 1968-1973. obavljao je pastirsko službovanje u parohijama Spata i Koropion (Grčka).

Juna 17, 1973. godine odbranio je doktorsku disertaciju na temu „Tajna Svete Trojice po učenju sv. Grigorija Palame“ (na grčkom jeziku).

Proveo je godinu dana na Svetoj Gori, odakle je poslat da predaje u Pariz na Pravoslavnom bogoslovskom institutu Svetog Sergija. Veliki uticaj na njega imali su arhimandrit Justin (Popović), teolog i duhovnik, svetogorski starac Pajsije Svetogorac.

Od 1976. godine – predavač je na Katedri za pravoslavnu pedagogiju na beogradskoj Bogoslovskoj akademiji Jovana Bogoslova.

U maju 1985. godine izabran je za episkopa banatskog sa sedištem u Vršcu. 16. juna iste godine obavljena je njegova arhijerejska hirotonija (posvećenje), gde su primili učešće: patrijarh srpski German, mitropolit Prokopije kefalonijski (Grčka pravoslavna crkva), episkop žički Stefan (Boca), šumadijski episkop Sava (Vuković) i dalmatinski episkop Nikolaj (Mrđa).

1990. godine, 30. decembra, uzdignut je u čin mitropolita crnogorsko-primorskog, zetsko-brdskog i skenderijskog i egzarha Svetog pećkog prestola. Na Cetinju je 1992. godine obnovio rad Cetinjske bogoslovije, zatvorene 1945. godine. Osnovao je časopis „Svetigora“, kao i istoimeni izdavački centar. Obnovio je i ponovo izgradio veliki broj crkava i manastira u Crnoj Gori, što je doprinelo značajnom povećanju broja sveštenika i monaha u eparhiji.

Šestog maja 2006. godine, po specijalnom pozivu, stigao je na IV Sabor dijaspore RPCZ, koji je otvoren sledećeg dana. Već 9. maja, ne sačekavši kraj sabora, vratio se u svoju eparhiju, pravdajući takav postupak teškim položajem pravoslavlja na Balkanu.

Kada je patrijarh Pavle hospitalizovan, 13. novembra 2007. godine, Arhijerejski sabor Srpske crkve, koji je održan 15. maja 2008. godine u Beogradu, odlučio je da privremeno prenese funkcije i obaveze patrijarha na Sveti sinod, na čijem je čelu bio mitropolit Amfilohije.

AP/TASS

Na dan smrti patrijarha Pavla, 15. novembra 2009. godine, na hitnom sastanku Svetog sinoda Srpske crkve izabran je za mestobljustitelja srpskog Patrijaršijskog trona.

Od 21. maja do 18. novembra 2010. godine bio je privremeni nastajatelj eparhije raško-prizrenske.

On je gej paradu u Beogradu, održanu 10. oktobra 2010, nazvao „otrovom koji se širi ulicama Beograda“, dodajući da je ona „gora i od uranijuma“. Mitropolit je, takođe, rekao da je Sodoma zarazila “savremenu civilizaciju“ i „uzdigla se na pijedestal božanstva“, i pozvao je na bojkot tog marša. Predstavnici LGBT-ja optužili su mitropolita Amfilohija za homofobiju: Nevena Petrušić, članica Odbora za zaštitu prava seksualnih manjina u Srbiji, zatražila je tada izvinjenje, preteći da će se obratiti sudu. Mitropolit je odbio da se izvini.

26 maja 2011. godine formirana je eparhija u Buenos Ajresu, koja je objedinjavala parohije u Južnoj i Centralnoj Americi. Mitropolit Amfilohije je postavljen za administratora novostvorene eparhije.

Za frazu „ko uništi crkvu, neka Bog uništi njega i njegovo potomstvo“, optužen je za podsticanje mržnje i bacanje kletve na vladu Crne Gore. S tim u vezi je 23. juna 2011. godine pozvan na sud, koji je na zahtev mitropolita odložen. U slučaju pozitivnog rešenja suda, mitropolitu je pretila novčana kazna.

Dana 11. februara 2015. godine, u sali akademske skupštine, rektor Bogoslovske akademije Sankt Peterburga, arhiepiskop peterhofski Amvrosije (Jermakov) uručio je mitropolitu Amfilohiju doktorski krst i diplomu o dodeli počasnog doktorata na peterburškoj Pravoslavnoj bogoslovskoj akademiji.

U oktobru 2015. godine, u Šambeziju, predvodio je delegaciju Srpske pravoslavne crkve tokom Petog svepravoslavnog predsabornog sastanka.

Prema mišljenju analitičara, on je stajao iza odluke Srpske pravoslavne crkve da, na kraju, učestvuje na Svepravoslavnom saboru na Kritu, u junu 2016. godine. 2018. godine uputio je kritike na račun moskovske patrijaršije zbog nedolaska na Svepravoslavni sabor.

U svojim brojnim govorima, on je naročito osudio postupke Vaseljenske patrijaršije u Ukrajini, navodeći: „Njegovo vlastoljublje [patrijarha Vartolomeja] dovelo je do velikih nevolja u Ukrajini, do podela koje su katastrofalne za budućnost ne samo Ukrajine i svih slovenskih naroda, već i za celo pravoslavlje“, „Konstantinopoljski patrijarh nema pravo da se naziva poglavarom pravoslavne crkve, kako je zapisano u ukrajinskom tomosu. Crkva ima samo jednu glavu – Hrista“.

© EPA/TASS

U januaru 2019, vladajuća Demokratska partija socijalista Crne Gore (DPS) osudila je mitropolita Amfilohija zbog „primitivnih i nepristojnih ispada“ kojima je, tokom propovedi ispred Saborne crkve Vaskrsenja u Podgorici, na Božić, kako navodi DPS, uvredio i ponizio „vernike Crnogorske crkve, samog sebe, a pre svega svoj visoki crkveni čin mitropolita“; DPS se obratio državnim organima Crne Gore da utvrde prisustvo elemenata govora mržnje u ovom incidentu (između ostalog, mitropolit Amfilohije je u svom govoru osudio vladu Crne Gore zbog „stvaranja lažne crkve“, priznavanja Kosova i uvođenju sankcija protiv Rusije). I druge javne organizacije Crne Gore takođe su se obratile tužilaštvu za pokretanje krivičnog postupka protiv njega po članovima 169 i 370 Krivičnog zakona Crne Gore.

Arhiepiskop cetinjski, mitropolit crnogorski i egzarh Svetog prestola grada Peći, Amfilohije, nakon pričešća i primanja Svetih tajni Hristovih, upokojio se u Gospodu u Kliničkom centru Crne Gore u petak, 30. oktobra, u 8:20 časova, uoči praznika Svetog Petra Cetinjskog.

Mnogi koji su upoznali Amfilohija govorili su da je on bio vrlo neobičan čovek. Glumac Džeremi Ajrons ovako je prokomentarisao susret sa mitropolitom Amfilohijem: „Susret sa mitropolitom, Gospodinom Amfilohijem, bio je takav da sam potpuno zaboravio na film i sve u vezi filma. Ovaj susret je jedan od najupečatljivijih događaja u mom životu. Ja jesam poznati glumac, ali ja sam duhovno sasvim običan čovek, a susret sa takvom osobom, kakav je vaš mitropolit u Crnoj Gori, nešto je nezaboravno. Čim je zakoračio u kancelariju, shvatio sam da je ispred mene redak čovek. To se ne dešava tako često, možda dva ili tri puta u životu imao sam čast da upoznam takvu osobu …”. Posle susreta, Džeremi je naslonio glavu na grudi mitropolita i zaplakao.

Izvor: Ridus.ru

Постави одговор

Molimo unesite svoj komentar!
Овдје унесите своје име