Srpski naučnik govorio za „RG“ o ruskom kulturnom nasleđu u Srbiji

Rusija i Srbija se s pravom smatraju bratskim državama, čiji se odnosi zasnivaju na obostrano korisnom strateškom partnerstvu. Sredinom januara treba da se održi prezentacija naučnog rada „Rusko kulturno nasleđe u Srbiji“, uz finansijsku podršku Ruskog geografskog društva (RGO). Rukovodilac projekta je Miroljub Milinčić, direktor Centra RGO u Beogradu, koji je u intervjuu „Rossijskoj Gazeti“ govorio o rezultatima istraživanja gde su proučavane vekovne veze slovenske kulturno-istorijske zajednice naših naroda.

Kada se pojavljuju prvi pisani tragovi o ruskom prisustvu u Srbiji?

Elementi ruskog kulturnog nasleđa u Srbiji intenzivnije se javljaju u kasnom Srednjem veku – mada ne tako često, ali, naravno, sa primetnim i dugoročnim uticajem u srpskoj svesti. Njihov širi odgovor ogledao se u „želji čitavog naroda da se preseli u Rusiju“. Sve do 18. veka rusko prisustvo na srpskim teritorijama bilo je više metafizičko i duhovno, a od početka 19. veka, odnosno na vrhuncu epohe romantizma, u značajnijim razmerama: svi obrazovani Srbi koristili su ruski književni jezik ne samo u prepiskama, već i u razgovoru. Razvoj srpskog pokreta u borbi za nezavisnost od Osmanskog carstva daje novi zamah rusko-srpskim odnosima, čineći ih bližim. Tokom ovog perioda, Rusi – rame uz rame sa Srbima – oružanim otporom, odbacuju osmansko ugnjetavanje i donose brojne ideje koje su uticale na sudbinu srpskih zemalja i srpskih država.

Navedite, molim Vas, konkretne činjenice o duhovnoj i kulturnoj bliskosti poznatih Rusa sa Srbima.

Jedan od najuticajnijih pisaca ruske i svetske književnosti, Fjodor Mihajlovič Dostojevski, video je dve Srbije – „gornju“ i „donju“. Prvu je poistovetio sa političkom elitom, koja još uvek nije bila oblikovala ideju o stvaranju nezavisne nacije, ali je tome snažno težila. „Donja Srbija“ je po njegovom shvatanju srpski narod, koji samo Ruse vidi kao spasitelje i braću. O ovoj Srbiji, on piše kao o zemlji strastvenih rodoljuba koji su spremni da daju glavu za Otadžbinu. Ova „niža“ narodna Srbija seća se ruskih žrtava i shvata da su se Rusi uvek vodili nesebičnim ciljevima, bez namere da pokore i osvoje. To važi i do danas.

Pored toga, preplavljen patriotskim osećanjima i iskrenim saosećanjem sa srpskim narodom koji je stradao u srpsko-turskim ratovima 1876-1878, čuveni kompozitor Petar Iljič Čajkovski napisao je „Srpsko-ruski marš“ za samo pet dana. U prvoj originalnoj partituri sa autogramom, kompozicija se zvala „Rusko-srpski marš“ i prvi put je izvedena pod ovim imenom, ali je kasnije preimenovana u „Slovenski marš“ (francuski Marche slave), pod kojim je postala poznata u celom svetu.

Kraljevina Jugoslavija bila je centar bele emigracije, koja je dala neprocenjiv doprinos kulturnom i naučnom razvoju Balkana. Posle Drugog svetskog rata odnosi Moskve i Beograda pretrpeli su promene, što se odrazilo na rusko-srpske odnose.

Građanski rat u Ruskom carstvu doveo je u srpske zemlje ne samo ljude, već i nauku i kulturu. Tragedija ruskog naroda ublažena je na srpskim teritorijama ne samo zahvaljujući sistemskoj, efikasnoj i dubokoj integraciji ljudi koji su bili prinuđeni da emigriraju, već i emocionalnoj i duhovnoj povezanosti koja se nije promenila, čak i kada su politički interesi – često proglašavani dinastičkim – bili u suprotnosti sa bratskim i prijateljskim. Kraj Drugog svetskog rata imao je kolosalni značaj, što je uticalo na rusko-srpske odnose. U periodu od 1944 – 1948. i od 1948. godine sovjetsko-jugoslovenski odnosi ne sadrže i ne podrazumevaju nastavak rusko-srpskih duhovnih veza, iako jedan deo tih odnosa ima izraženu sovjetsku ili jugoslovensku komponentu, koja je najviše uticala na veru, književnost, arhitekturu, ali delom i na druge elemente svakodnevnog života.

Kako ocenjujete trenutni nivo odnosa između Rusije i Srbije?

Čini mi se da smo početkom 21. veka bili svedoci rusko-srpskog duhovnog, kulturnog, naučnog i ekonomskog preporoda. To je, između ostalog, dovelo do institucionalnog prisustva Ruskog geografskog društva u Srbiji. 17. oktobra 2016. godine zvanično je otvorio Centar RGO u Beogradu predsednik Srbije Tomislav Nikolić, a 17. februara 2017. godine formiran je Odbor poverenika na čelu sa Dušanom Bajatovićem. Za to vreme realizovali smo brojne programe. Po mom mišljenju, obrazovne ekspedicije i letnje škole u ​​Rusiji, uključujući i Krim, organizovane za učenike iz Srbije i regiona, bile su od posebnog značaja. Sve ovo je dokaz, po mom mišljenju, najvišeg nivoa bilateralne saradnje.

Izvor: Rossijskaja Gazeta

Постави одговор

Molimo unesite svoj komentar!
Овдје унесите своје име