Rusko – srpska vojna saradnja

0
493

Posle dugo godina neulaganja u oružane snage, Srbija je počela ozbiljnije da ulaže u obnovu svoje armije. Prema podacima do kojih je došla Balkanska bezbednosna mreža, Srbija je od decembra 2016. godine za nabavku novih sredstava ratne tehnike i modernizaciju oružanih snaga uključujući remont i održavanje naoružanja i vojne opreme potrošila blizu 830 miliona evra. To se moze izračunati iz završnih računa budžeta za period 2016 – 2018. godine i iz Zakona o budžetu za ovu godinu. U budžetu za tekuću godinu samo po klasifikaciji 512 u vojnoj odbrani odobreno je rekordnih oko 182,6 miliona evra. Odlukom Vlade od 7. oktobra iz budžetskog viška povećan je budžet za nabavku naoružanja na oko 233,48 miliona evra. Kad se izračunaju svi izdaci, u ovoj godini je predviđeno da se potroši 356,25 miliona evra. Nakon dinamičkog rasta troškova za modernizaciju u 2020. godini prema predlogu budžeta predviđeno je da se potroši znatno manje novca u odnosu na ovu godinu, oko 218,32 miliona evra. Iz svega navedenog je jasno da će ukupna sredstva za modernizaciju preći milijardu evra, što jasno govori da se srpska vojska ozbiljno modernizuje.

Situacija u regionu je takva, da jedino snažna armija moze da garantuje mir, to posebno važi za napaćeni i stradalni srpski narod. Snažnu ulogu u obnovi oružanih snaga Srbije igra Rusija, koja osim prodaje oružja bez uslovljavanja, vrši i obuku za pripadnike srpske vojske. Posebno je vazno naglasiti da je ruska vojna tehnika značajno jeftinija od zapadne, a u mnogim segmentima mnogo boljeg kvaliteta nego zapadni pandani.

Šest lovaca MiG-29 koje je Rusija donirala Srbiji, uvedeno je u operativnu upotrebu, a neki od dosadašnjih glavnih troškova njihovog aktiviranja obuhvatali su transport, predizvoznu pripremu, generalni remont jednog aviona, remont manjeg obima na preostalih pet aviona, produženje životnog vijeka, remont određenog broja motora, dovođenje ruskih aviona na nivo postojećih (približan nivo MiG-29SD), nabavku rezervnih djelova, zemaljske i druge opreme. Odmah nakon što je objavljeno da Rusija donira 6 MiG-ova 29, zvaničnici su saopštili da će čitav aranžman koštati 185 miliona evra i da se ta cijena odnosi i na 4 domaća primjerka, ukupno na 10 aviona. To bi trebalo da bude potrošeno u ukupno tri faze od kojih su dve već realizovane, treća koja je već započeta podrazumijeva viši nivo osavremenjavanja aviona i ona bi, kako je ranije najavljeno trebala da bude završena do kraja 2020. godine. Uz to ostaje da se tada izvrši remont jos jednog aviona (jednog od četiri koje je Srbija imala pre ruske donacije). Tokom ozbiljnije modernizacije avionima će biti dorađen radar, sistem za upravljanje vatrom I druga elektronska oprema, biće integrisane nove rakete vazduh – vazduh ali I brojna sredstva vazduh – zemlja. Neminovna je dakle, osim paketa modernizacije, nabavka određene količine vazduhoplovnog naoružanja što može biti veliki izdatak. Pa tako, cijena jedne rakete vazduh-vazduh R-77 kreće se oko million dolara. Kada je riječ o četiri lovca MiG-29 koje je donirala Bjelorusija, oni će biti isporučeni početkom 2021. godine i najvjerovatnije će stići modernizovani. Kako je rok za završetak radova gotovo dvije godine može se pretpostaviti da će to biti, osim generalnog remonta , ujedno i modernizacija odnosno da će to ustvari biti nesto slično ako ne i isto kao faza tri, za 10 postojećih 29-ki. Neka realna cijena ovih radova u Bjelorusiji mogla bi biti do 10 miliona evra po avionu.

U oktobru su iz Rusije stigla tri dodatna srednja transportna višenamenska helikoptera Mi-17V-5 i to nešto bolje opremljeni nego prva dva koja su kupljena 2016. godine a uz njih će se nabaviti i naoružanje. Cijena Mi-17V-5 se, u zavisnosti od verzija i čitavog paketa koji sadrži za obuku, opremu, naoružanje i logistiku, kreće od 14 do 22 miliona dolara. Srbija je nabavila i 4 ruska desantno – jurišna helikoptera Mi-35M čija se isporuka može očekivati krajem ove ili početkom sledeće godine. Cijena ovog tipa helikoptera se na tržištu kreće u rasponu od 20 do 30 miliona dolara a u određenim aranžmanima može preći 30 miliona.

Pored 6 MiG-ova 29 Rusija je donirala i 30 tenkova T-72 kao i 30 oklopnih izviđačkih vozila BRDM-2. Jos uvijek nije sasvim jasno koju verziju tenka T-72 Srbija dobija. Iako je rečeno da je to donacija, modernizaciju oklopnjaka, kao i sve ostalo što ide uz njih, Srbija će platiti. Što se tiče BRDM-2, do sad je 10 oklopnih transportera stiglo u Srbiju, a ostatak se očekuje u narednom periodu.

Kupovina artiljersko – raketnih sistema Pancir je zvanično potvrđena. Ovaj sistem nije nimalo jeftin, za samo jedno vozilo treba izdvojiti oko 15 miliona dolara ali tu su zatim troškovi obuke, logistike, rezervnih djelova, dodatnih borbenih kompleta raketa pa cena moze biti i preko 20 miliona dolara. Sve navedeno naoružanje koje dakle dolazi iz Rusije i Bjelorusije a za koje je sa najvišeg nivoa pa i od samog predsjednika Srbije, potvrđeno da je kupljeno, može na kraju koštati oko 600 miliona dolara.

Specijalni predstavnik Vašingtona za zapadni Balkan Metju Palmer u intervju makedonskim medijima izrazio je bojazan da bi Srbija mogla nabaviti rusko oružje:

“Osjećam zabrinutost ne samo zbog razmještanja ruskog oružja, vec i zbog toga što bi Srbija mogla steći važne ruske vojne sisteme”, rekao je američki diplomata za makedonske medije. Aleksandar Vučic je više puta ponovio da Srbija nema novca za S-400 kao i da vodi računa koje oružje smije da kupuje. Metju Palmer je sa svoje strane savjetovao Beograd da bude oprezan sa takvim akvizicijama. Jasno je rekao da bi ,,SAD mogle revidirati režim sankcija protiv Srbije”.

Vojne vježbe srpske i ruske vojske se održavaju poslednjih pet godina na teritoriji Rusije i Srbije. Nedavna vjezba koja je privukla veliku pažnju zbog dolaska S-400 i Pancira, predstavljala je drugu fazu “Slovenskog štita” a prva faza je bila sprovedena u septembru na vojnom poligonu Ašluk kod Astrahana. Tada se srpska vojska upoznala sa sistemom S-400 Trijumf, koji je najmoćniji PVO sistem dugog dometa. Takođe, važno je istaći da je u Rusiji već razvijen PVO sistem S-500 i očekuje se da on uđe u operativnu upotrebu ruske vojske u drugoj polovini 2020. godine. Beogradu je potreban sistem S-400 koji bi odvratio mogućnost agresije na Srbiju. U današnjem svijetu, ništa tako dobro ne garantuje bezbjednost neke države kao što je to PVO. Iskustva iz agresije na Srbiju, Avganistan, Irak, Libiju i Siriju nas uče da samo države sa jakim PVO sistema, su države koje mogu da plegiraju da vode nezavisnu ili neutralnu politiku. Ali, zabluda je da je za to dovoljan divizion S-400, kako se to predstavlja u značajnom dijelu srpskih medija, i od strane određenih analitičara. Da bi PVO neke države bio kvalitetan, on mora biti slojevit a to znači da pored S-400, koji je sistem dugog dometa i Pancira, koji je sistem kratkog dometa, potreban je i sistem srednjeg dometa. A za Srbiju bi idealan bio Buk-M3. Međutim za sve navedeno trebaju ozbiljne sume novca. Za dva diviziona S-400 potrebno je milijardu evra, a za Srbiju ni dva diviziona ne bi bila dovoljna, ali bi svakako bili snažan faktor odvraćanja.

Imajući u vidu, da Vlada Srbije ali i međunarodne finanijske institucije predviđaju Srbiji u godinama pred nama rast BDP-a od oko 4 %, onda postoji realna mogućnost da Srbija zaokruzi svoj PVO sistem, kupovinom ruskih sistema kratkog, srednjeg i dugog dometa. Jer, zašto bi srpska vojska bila obučena da koristi S-400 i zašto bi taj sistem učestvovao na vojnoj vjezbi u Srbiji, ako nije u planu njegova kupovina. Važno je istaći da su pripadnici vojske Srbije redovni učesnici “Međunarodnih vojnih igara” a pripadnici Vojske Srbije su u avgustu čak osvojili bronzu na takmičenju “Vojni reli”, marš vojnih kamiona na više od 1.000 kilometara. Srpsko vojno osoblje studira na ruskim vojnim univerzitetima. Sve navedeno jasno ukazuje da između ruske i srpske vojske postoji snažna saradnja, koja će u godinama pred nama biti samo snažnija.

Autor: Slaviša Batko Milačić – analitičar

Постави одговор

Molimo unesite svoj komentar!
Овдје унесите своје име